Komenda Portu Wojennego Gdynia
Aktualności
74. ROCZNICA ŚMIERCI KAPITANA JÓZEFA DAMBKA - DOWÓDCY
05.03.2018
W niedzielę, 4 marca br. w Gołubiu Komendant Portu Wojennego Gdynia kmdr Jarosław WYPIJEWSKI w honorowej asyście Kompanii Reprezentacyjnej MW wziął udział w uroczystych obchodach upamiętniających bohaterską śmierć kpt. Józefa Dambka.

 

Ceremonia przebiegała z udziałem wojskowej asysty honorowej Kompanii Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej wystawionej przez Komendę Portu Wojennego Gdynia. W uroczystościach uczestniczyli pomorscy parlamentarzyści, samorządowcy oraz szef sztabu 3. Flotylli Okrętów, Komendant Portu Wojennego Gdynia oraz dowódcy innych jednostek wojskowych.
Tegoroczne obchody rozpoczęły się o godzinie 10.00 mszą świętą w kościele Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej w Gołubiu. Po nabożeństwie nastąpił przemarsz pod krzyż nad Jeziorem Dąbrowskim, prowadzony przez Kompanię Reprezentacyjną Marynarki Wojennej oraz przez ułanów z II Pułku Szwoleżerów Rokitiańskich - oddział Kaszuby. Tam też miała miejsce modlitwa w intencji kpt. J. Dambka i jego Podkomendnych, którzy oddali życie w obronie Ojczyzny, odczytano Apel Poległych i złożono wiązanki kwiatów.


 

 

Kapitan Józef Dambek, urodził się 8 lipca 1903 r. w Zdrojach w powiecie świeckim. Pochodził z zasłużonej patriotycznej rodziny walczącej na Pomorzu o odrodzenie porozbiorowej Polski. Był pomorskim działaczem społecznym i nauczycielem w szkołach powszechnych na Kaszubach. W latach trzydziestych przeszedł szkolenie w zakresie organizacji sieci dywersji pozafrontowej. Został zaprzysiężony, a następnie mianowany na stopień porucznika. Od pierwszych dni II wojny światowej działał w ukryciu. Wraz ze swoimi najbliższymi współpracownikami, 24 grudnia 1939 r. utworzył pod swoim dowództwem, w Czarlinie pod Stężycą, Tajną Organizację Wojskową „Gryf Kaszubski”. W dniu 6 lipca 1941 r. w Czarnej Dąbrowie nastąpiło przyłączenie innych grup konspiracyjnych do „Gryfa Kaszubskiego”. W wyniku poszerzenia organizacji zmieniono nazwę na Tajną Organizację Wojskową „Gryf Pomorski”, której dowódcą został por. Józef Dambek, a wspierał go przywódca duchowy ks. ppłk Józef Wrycza. W lutym 1944 r. podczas aresztowań pomorskich konspiratorów w Tczewie, Gestapo wpadło na trop Józefa Dambka. Po próbie zatrzymania przez Gestapo, która miała miejsce 4 marca 1944 r. w Sikorzynie, zdołał on uciec nad Jezioro Dąbrowskie, na tereny leśne sąsiedniej wsi Gołubie. Tam został zastrzelony przez goniącego go żołnierza Gestapo, Jana Kaszubowskiego vel Hansa Kassnera. Miejsce pochówku dowódcy „Gryfa” nie jest znane. Za swoją działalność por. Józef Dambek został pośmiertnie odznaczony Orderem Virtuti Militari przez Rząd Polski w Londynie.
Tajna Organizacja Wojskowa "Gryf Pomorski", powstała 1941 r., w wyniku przyłączenia innych grup konspiracyjnych do „Gryfa Kaszubskiego”. Swoją działalnością obejmowała teren Pomorza i częściowo Prus Wschodnich. Skupiała prawie 20 tysięcy członków. Według różnych źródeł, "Gryf" posiadał około 35 różnych grup bojowych liczących 400-500 osób. Zgodnie z deklaracją ideową "Gryf Pomorski" miał być organizacją apolityczną, stawiającą sobie za cel nadrzędny wyzwolenie kraju. We wszystkich dokumentach programowych zaakcentowane zostały silnie pierwiastki chrześcijańskie i katolickie. W pracy konspiracyjnej miano kierować się zarządzeniami Rządu Emigracyjnego oraz rozkazami Naczelnego Wodza. W kraju natomiast "Gryf" miał zachować pełną autonomię. „Gryf Pomorski” był organizacją był doskonale zorganizowaną, posiadającą własny szyfr meldunkowy, szereg bunkrów w lasach i poparcie miejscowej ludności. Przeprowadził ponad 100 akcji zbrojnych, m.in. 7 czerwca 1943 r. partyzanci "Gryfa" zaatakowali niemieckie lotnisko w Rumi, a 21 listopada 1943 r. - szkoleniowe lotnisko wojskowe w Strzebielinie. Prowadził również działalność wywiadowczą, a także współpracował z Armią Krajową. Pierwsze duże aresztowania członków TOW "Gryf Pomorski" miały miejsce w maju 1943 r., kiedy to do aresztu trafiło wielu jej działaczy, a zwłaszcza komendantów gmin, miast i powiatów. W sytuacji poważnych spustoszeń wśród członków organizacji spowodowanych aresztowaniami oraz wobec perspektywy zajęcia Pomorza przez Armię Czerwoną i możliwości prowokacji, ówczesny dowódca uznał przejście do drugiej konspiracji za niemożliwe i jego rozkazem z 21 marca 1945 r. TOW "Gryf Pomorski" został zlikwidowany.

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych